LBW Rule म्हणजे काय? | क्रिकेटमधील LBW नियम सोप्या भाषेत (मराठीत) | What is LBW Rule in Marathi?

February 5, 2026 sportsmarathi.in क्रिकेट 0

What is LBW Rule in Marathi

Table of Contents

LBW Rule म्हणजे काय? क्रिकेटमधील LBW नियम, अंपायर LBW कसा ठरवतो, उदाहरणे आणि DRS माहिती मराठीत सोप्या भाषेत वाचा. | What is LBW Rule in Marathi

What is LBW Rule in Marathi

मराठी वाचकांसाठी आम्ही WhatsApp आणि Telegram ग्रुप तयार केला आहे. तुम्हाला त्यामध्ये नविन गोष्टी वाचायला मिळतील. त्यामुळे नक्की तुम्ही ग्रुप joint करा.
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now

 What is LBW Rule in Marathi | क्रिकेट सामना पाहताना अनेक वेळा LBW Out असा निर्णय ऐकायला मिळतो, पण नेमकं LBW Rule म्हणजे काय? हा प्रश्न अनेक क्रिकेटप्रेमींना पडतो. बॅट लागली का? चेंडू विकेटला लागला असता का? अंपायर निर्णय कसा घेतो? – असे अनेक संभ्रम LBW नियमाबाबत असतात.

LBW (Leg Before Wicket) नियम हा क्रिकेटमधील सर्वात महत्त्वाचा आणि थोडा गुंतागुंतीचा नियम मानला जातो. अनेक वेळा हाच नियम सामना जिंकणारा किंवा हरवणारा ठरतो. त्यामुळे क्रिकेटमधील LBW नियम सोप्या भाषेत समजून घेणं प्रत्येक क्रिकेट चाहत्यासाठी गरजेचं आहे.

या ब्लॉगमध्ये आपण LBW Rule म्हणजे काय, तो कधी लागू होतो, कधी लागू होत नाही, अंपायर कोणत्या गोष्टी पाहतो, तसेच DRS मध्ये LBW निर्णय कसा घेतला जातो हे सर्व मुद्दे उदाहरणांसह आणि अगदी सोप्या मराठीत समजून घेणार आहोत.
जर तुम्ही क्रिकेट beginner असाल किंवा LBW नियमाबाबत गोंधळात असाल, तर हा लेख शेवटपर्यंत नक्की वाचा

LBW Rule म्हणजे काय? | What is LBW Rule in Marathi

LBW (Leg Before Wicket) हा क्रिकेटमधील एक महत्त्वाचा नियम आहे. जेव्हा फलंदाजाचा पाय (Leg) किंवा शरीराचा कोणताही भाग बॅटच्या आधी चेंडूला लागतो आणि तो चेंडू विकेटला लागणार होता, अशा परिस्थितीत फलंदाजाला LBW Out दिलं जाऊ शकतं.

सोप्या शब्दांत सांगायचं झालं तर,
👉 जर चेंडू फलंदाजाच्या पायाला लागून थेट स्टंप्सकडे जाणार असेल आणि बॅटचा संपर्क झालेला नसेल, तर LBW नियम लागू होतो.

मात्र, प्रत्येक वेळी पायाला चेंडू लागला म्हणजे लगेच LBW Out होत नाही. चेंडू कुठे टाकला गेला, फलंदाज कुठे उभा आहे, आणि impact कुठे झाला – या सगळ्या गोष्टी LBW निर्णयासाठी महत्त्वाच्या असतात.

LBW Rule क्रिकेटमध्ये का आणला गेला? | Why was the LBW Rule introduced in cricket in Marathi?

क्रिकेटच्या सुरुवातीच्या काळात काही फलंदाज बॅट वापरण्याऐवजी पाय पुढे करून विकेट वाचवायचे. अशा पद्धतीमुळे गोलंदाजाला विकेट घेणं कठीण होत होतं आणि खेळाचा समतोल बिघडत होता.

ही समस्या टाळण्यासाठीच LBW (Leg Before Wicket) नियम आणण्यात आला.

LBW नियम आणण्यामागची मुख्य कारणं :

फलंदाज फक्त पाय वापरून विकेट वाचवू नये म्हणून
जर LBW नियम नसता, तर फलंदाज चेंडूला बॅट न लावता फक्त पाय आडवा ठेवून सहज विकेट वाचवू शकला असता. त्यामुळे गोलंदाजांचा अन्याय झाला असता.

खेळात fairness राखण्यासाठी
क्रिकेट हा बॅट आणि बॉल यांच्यातील सामना आहे. LBW नियमामुळे फलंदाज आणि गोलंदाज दोघांनाही समान संधी मिळते आणि खेळ अधिक न्याय्य (fair) राहतो.

➡️ थोडक्यात सांगायचं तर,
LBW नियमामुळे क्रिकेट अधिक संतुलित, रोमांचक आणि न्याय्य खेळ बनला आहे.

आणखी माहिती वाचा :

LBW Out कधी दिला जातो? | When is LBW Out given in Marathi?

क्रिकेटमध्ये प्रत्येक वेळी चेंडू पायाला लागला म्हणजे LBW Out होत नाही. LBW Out देण्यासाठी काही ठराविक अटी पूर्ण होणं आवश्यक असतं. अंपायर ह्या अटी लक्षात घेऊनच निर्णय देतो.

LBW Out होण्यासाठी अटी

1️⃣ चेंडू आधी पायाला लागला पाहिजे
जर चेंडू आधी फलंदाजाच्या बॅटला लागला आणि नंतर पायाला लागला, तर LBW Out दिलं जात नाही.

2️⃣ चेंडू विकेटकडे जाणार असला पाहिजे
चेंडू पायाला लागल्यानंतर तो स्टंप्सला लागणार होता का? हे महत्त्वाचं आहे. जर चेंडू विकेटच्या बाहेर जाणार असेल, तर LBW Out होणार नाही.

3️⃣ Impact stumps च्या लाईनमध्ये असावा
चेंडू फलंदाजाच्या पायाला लागण्याची जागा (impact) ऑफ स्टंप आणि लेग स्टंपच्या लाईनमध्ये किंवा त्याच लाईनवर असली पाहिजे.
👉 ऑफ स्टंपच्या बाहेर impact असेल, तर LBW Out दिलं जात नाही.

मराठी वाचकांसाठी आम्ही WhatsApp आणि Telegram ग्रुप तयार केला आहे. तुम्हाला त्यामध्ये नविन गोष्टी वाचायला मिळतील. त्यामुळे नक्की तुम्ही ग्रुप joint करा.
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now

4️⃣ Bat आधी लागलेला नसावा
LBW नियम तेव्हाच लागू होतो जेव्हा चेंडूला बॅटचा कोणताही स्पर्श झालेला नसतो. अगदी हलकासा edge जरी लागला तरी LBW Out होत नाही.

🏏 थोडक्यात Summary

✔️ पाय आधी
✔️ विकेटकडे जाणारा चेंडू
✔️ Stumps च्या लाईनमधील impact
✔️ Bat चा संपर्क नाही

👉 या सगळ्या अटी पूर्ण झाल्या, तरच LBW Out दिला जातो.

LBW Out कधी दिला जात नाही? | When is LBW Out not given in Marathi?

LBW नियम जितका महत्त्वाचा आहे, तितकाच तो कधी लागू होत नाही हे समजणंही गरजेचं आहे. अनेक वेळा चेंडू पायाला लागूनही फलंदाज Not Out ठरतो. त्यामागची कारणं खाली दिली आहेत.

LBW Out दिला जात नाही अशा परिस्थिती

1️⃣ Ball leg stump बाहेर pitch झाला असेल
जर चेंडू लेग स्टंपच्या बाहेर पिच झाला असेल, तर impact आणि trajectory काहीही असली तरी LBW Out दिला जात नाही. ही LBW नियमातील सर्वात महत्त्वाची अट आहे.

2️⃣ Bat आधी लागले असेल
चेंडू आधी फलंदाजाच्या बॅटला लागला आणि नंतर पायाला लागला असेल, तर LBW नियम लागू होत नाही. अगदी हलकासा edge जरी लागला तरी फलंदाज Not Out ठरतो.

3️⃣ Ball wicketला लागणार नसेल
जर चेंडू पायाला लागल्यानंतर स्टंप्सच्या बाहेर जाणार असेल (उदा. turning too much, bounce जास्त), तर LBW Out दिला जात नाही.

🏏 थोडक्यात लक्षात ठेवा

❌ Leg stump बाहेर pitch
❌ Bat चा आधी संपर्क
❌ Ball stumps miss होणार

👉 या पैकी एकही अट लागू झाली, तर LBW Out होत नाही.

Pitch, Impact आणि Wicket Line म्हणजे काय? | What is Pitch, Impact and Wicket Line in Marathi?

LBW निर्णय घेताना अंपायर (आणि DRS) तीन मुख्य गोष्टी पाहतात – Pitching, Impact आणि Wicket Hitting. या तिन्ही गोष्टी समजल्या तर LBW नियम पूर्णपणे स्पष्ट होतो.

Pitching म्हणजे काय?

Pitching म्हणजे चेंडू नेमका कुठे पिच (टप्पा) झाला आहे.
LBW नियमामध्ये चेंडू ऑफ स्टंपच्या लाईनमध्ये किंवा लेग स्टंपच्या आत पिच झाला असेल तरच LBWचा विचार केला जातो.

👉 जर चेंडू लेग स्टंपच्या बाहेर पिच झाला, तर LBW Out दिला जात नाही – बाकी सगळ्या अटी पूर्ण असल्या तरीही.

Impact म्हणजे काय?

Impact म्हणजे चेंडू फलंदाजाच्या पायाला (pad) नेमका कुठे लागला.
LBW Out साठी हा impact ऑफ स्टंप आणि लेग स्टंपच्या लाईनमध्ये किंवा इन-लाइन असणं आवश्यक आहे.

👉 जर impact ऑफ स्टंपच्या पूर्णपणे बाहेर झाला असेल, तर LBW Out दिला जात नाही.

Wicket Hitting म्हणजे काय?

Wicket Hitting म्हणजे चेंडू फलंदाजाच्या पायाला लागला नसता तर तो विकेटला लागला असता का?
अंपायर चेंडूची दिशा, उंची (bounce) आणि गती पाहून हा अंदाज घेतो.

👉 जर चेंडू स्टंप्सला लागणार नसेल, तर LBW Out होत नाही.
👉 जर चेंडू स्टंप्सला लागणार असेल, तर LBW Out दिला जाऊ शकतो.

🏏 थोडक्यात समजून घ्या

  • Pitching → चेंडू कुठे टप्पा घेतो

  • Impact → पायाला कुठे लागतो

  • Wicket Hitting → विकेट पडली असती का?

👉 या तिन्ही गोष्टी LBW निर्णयाचा पाया आहेत.

DRS मध्ये LBW निर्णय कसा होतो? | How is LBW decision made in DRS in Marathi?

आजच्या आधुनिक क्रिकेटमध्ये DRS (Decision Review System) मुळे LBW निर्णय अधिक अचूक झाले आहेत. मैदानावरील अंपायरचा निर्णय तपासण्यासाठी DRS मध्ये technology चा वापर केला जातो.

Ball Tracking म्हणजे काय?

Ball Tracking ही एक technology आहे जी चेंडूचा पूर्ण प्रवास (trajectory) दाखवते.
यामध्ये तीन गोष्टी तपासल्या जातात:

  • Pitching – चेंडू कुठे पिच झाला

  • Impact – पायाला कुठे लागला

  • Wicket Hitting – चेंडू विकेटला लागणार होता का

👉 Ball tracking मुळे LBW निर्णय अधिक वैज्ञानिक आणि स्पष्ट होतो.

Hawk-Eye Technology

Hawk-Eye ही DRS मधील सर्वात महत्त्वाची technology आहे.
ही multiple cameras च्या मदतीने चेंडूचा वेग, दिशा आणि bounce मोजते आणि 3D अंदाज तयार करते.

👉 Hawk-Eye च्या मदतीने अंपायरला हे ठरवता येतं की
चेंडू स्टंप्सला लागला असता की नाही.

Umpire’s Call म्हणजे काय?

DRS मधील सर्वात चर्चेचा मुद्दा म्हणजे Umpire’s Call.

  • जर मैदानावरील अंपायरचा निर्णय clear evidence ने बदलता येत नसेल,

  • आणि Ball Tracking मध्ये चेंडू थोडक्यात स्टंप्सला लागताना दिसत असेल,

👉 तर मैदानावरील अंपायरचा निर्णय कायम ठेवला जातो, यालाच Umpire’s Call म्हणतात.

उदा.:

  • On-field decision = Out

  • Ball tracking = Marginal
    ➡️ Final decision = Out (Umpire’s Call)

🏏 थोडक्यात DRS Process

✔️ Ball tracking ने trajectory तपासली जाते
✔️ Hawk-Eye ने wicket hitting confirm केलं जातं
✔️ Clear evidence नसेल तर Umpire’s Call लागू होतो

👉 त्यामुळे DRS मुळे LBW निर्णय जास्त transparent आणि fair झाले आहेत.

आणखी माहिती वाचा :

LBW Rule चे सोपे उदाहरण | Simple example of LBW Rule in Marathi

LBW नियम समजून घेण्यासाठी एक सोपं आणि practical उदाहरण पाहूया 👇

उदा.:

  • गोलंदाजाने टाकलेला चेंडू off stump च्या लाईनमध्ये pitch होतो

  • फलंदाजाने शॉट न खेळता चेंडू थेट पायाला लागतो

  • Ball tracking नुसार तो चेंडू विकेटला लागणार होता

👉 अशा परिस्थितीत फलंदाजाला LBW Out दिलं जातं.

हे उदाहरण का LBW Out आहे?

✔️ चेंडू आधी पायाला लागला
✔️ Pitching off stump च्या लाईनमध्ये आहे
✔️ Impact stumps च्या लाईनमध्ये आहे
✔️ चेंडू विकेटला लागणार आहे
✔️ Bat आधी लागलेला नाही

👉 त्यामुळे LBW चे सर्व नियम पूर्ण होत असल्याने Out दिला जातो.

💡 Beginner Tip:
जर चेंडू थोडासाही स्टंप्सच्या बाहेर गेला आणि अंपायरला शंका वाटली, तर DRS मध्ये Umpire’s Call लागू होऊ शकतो.

नवख्या लोकांना LBW Rule का गोंधळात टाकतो? | Why LBW Rule Confuses Newbies in Marathi?

LBW (Leg Before Wicket) नियम हा क्रिकेटमधील सर्वात technical आणि confusing नियमांपैकी एक मानला जातो. त्यामुळे नवख्या प्रेक्षकांना किंवा beginners ला हा नियम पटकन समजत नाही. त्यामागची मुख्य कारणं खाली दिली आहेत 👇

1️⃣ नियम थोडे technical आहेत

LBW Out देण्यासाठी एकाच वेळी अनेक अटी पूर्ण होणं आवश्यक असतं. Pitching, Impact आणि Wicket Hitting या तिन्ही गोष्टी तपासल्या जातात. त्यामुळे “चेंडू पायाला लागला म्हणजे Out” असं नेहमी होत नाही, हे अनेकांना गोंधळात टाकतं.

2️⃣ Pitch, Impact आणि Line समजणं अवघड

  • Pitch – चेंडू नेमका कुठे पडला?

  • Impact – पायाला चेंडू कुठल्या लाईनमध्ये लागला?

  • Wicket Line – चेंडू विकेटला लागणार होता का?

👉 हे सगळं डोळ्यांनी लगेच ओळखणं कठीण असतं, विशेषतः लाईव्ह मॅचमध्ये.

3️⃣ DRS आणि Umpire’s Call मुळे गोंधळ वाढतो

Ball Tracking, Hawk-Eye आणि Umpire’s Call यामुळे कधी LBW Out दिला जातो तर कधी नाही. त्यामुळे एकाचसारख्या वाटणाऱ्या निर्णयांत फरक दिसतो.

🏏 थोडक्यात

LBW Rule =
Rules + Technology + Umpire’s judgement
म्हणूनच नवख्या लोकांसाठी हा नियम सुरुवातीला गोंधळात टाकणारा वाटतो.

👉 पण एकदा Pitch–Impact–Wicket Line नीट समजली, की LBW नियम खूप सोपा वाटू लागतो 😊

LBW Rule बद्दल सामान्य चुका | Common Mistakes About LBW Rule in Marathi

LBW Rule बद्दल अनेक नवखे प्रेक्षक (आणि कधी कधी जुनेही 😄) चुकीचे समज करून घेतात. त्यामुळे अंपायरचा निर्णय पाहून “हा Out कसा?” किंवा “हा Not Out का?” असा प्रश्न पडतो. चला तर मग LBW Rule मधील सर्वात common mistakes सोप्या भाषेत पाहूया 👇

❌ “Ball leg stump ला लागला म्हणजे Out”

👉 ही सगळ्यात मोठी चूक आहे.
खरंतर, जर चेंडू leg stump च्या बाहेर pitch झाला असेल, तर तो wicketला लागणार असला तरी LBW Out दिला जात नाही.

✔️ Pitching, Impact आणि Wicket Line तिन्ही महत्वाचे असतात — फक्त wicketला लागतो का यावर निर्णय होत नाही.

❌ “Pad लागला म्हणजे Out”

👉 Pad (पाय) लागला म्हणजे लगेच Out असं नसतं.
LBW Out होण्यासाठी:

  • Bat आधी लागलेला नसावा

  • Impact stumps च्या लाईनमध्ये असावा

  • चेंडू wicketला लागणार असावा

👉 यापैकी एक जरी अट पूर्ण झाली नाही, तरी फलंदाज Not Out ठरतो.

❌ “DRS मध्ये सगळे decision 100% clear असतात”

👉 प्रत्यक्षात Umpire’s Call असल्यामुळे काही निर्णय borderline असतात.
म्हणूनच TV वर दिसणारा ball tracking आणि final decision वेगळा वाटू शकतो.

🏏 लक्षात ठेवा

LBW Rule =
Pad लागणं ≠ Out
Wicketला लागणं ≠ Out

👉 सर्व नियम एकत्र लागू झाले तरच LBW Out दिलं जातं.

8️⃣ FAQ Section – LBW Rule

खाली दिलेले प्रश्न Google वर सर्वाधिक शोधले जाणारे (High Search Intent) आहेत.

❓ LBW Rule म्हणजे काय?

LBW म्हणजे Leg Before Wicket. जर चेंडू फलंदाजाच्या पायाला लागून विकेटकडे जाणार असेल आणि LBW च्या सर्व अटी पूर्ण झाल्या असतील, तर फलंदाज Out होऊ शकतो.

❓ Pad लागला म्हणजे LBW Out होतो का?

नाही ❌
फक्त pad लागला म्हणून LBW Out दिला जात नाही.
Pitch, Impact आणि Ball Wicketला लागणार आहे का — हे सगळं तपासलं जातं.

❓ Ball leg stump च्या बाहेर pitch झाला तर LBW Out होतो का?

नाही ❌
जर चेंडू leg stump च्या बाहेर pitch झाला, तर impact आणि trajectory काहीही असली तरी LBW Out दिला जात नाही.

❓ Bat आधी लागला तर LBW लागू होतो का?

नाही ❌
जर चेंडू आधी bat ला लागला असेल आणि नंतर pad ला लागला असेल, तर फलंदाज Not Out ठरतो.

❓ DRS मध्ये LBW निर्णय कसा घेतला जातो?

DRS मध्ये Ball Tracking (Hawk-Eye) वापरून:

  • Pitching

  • Impact

  • Wicket Hitting
    हे तिन्ही तपासले जातात आणि त्यानुसार निर्णय दिला जातो.

❓ Umpire’s Call म्हणजे काय?

जर Ball Tracking नुसार चेंडू marginally stumps ला लागतो किंवा miss होतो, तर on-field umpire चा decision final मानला जातो. यालाच Umpire’s Call म्हणतात.

❓ LBW Rule टेस्ट, ODI आणि T20 मध्ये वेगळा असतो का?

नाही ❌
LBW Rule सर्व formats मध्ये एकसारखाच असतो. फक्त DRS वापरण्याची पद्धत format नुसार बदलू शकते.

❓ नवख्या लोकांनी LBW Rule कसा लक्षात ठेवावा?

👉 एक सोपा formula लक्षात ठेवा:
Pitch → Impact → Wicket
जर तिन्ही stumps च्या लाईनमध्ये असतील आणि bat आधी लागलेला नसेल, तर LBW Out.

आणखी माहिती वाचा :

मराठी वाचकांसाठी आम्ही WhatsApp आणि Telegram ग्रुप तयार केला आहे. तुम्हाला त्यामध्ये नविन गोष्टी वाचायला मिळतील. त्यामुळे नक्की तुम्ही ग्रुप joint करा.
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*