What is DRS in Marathi | क्रिकेटमध्ये DRS म्हणजे काय? | Decision Review System संपूर्ण माहिती

April 17, 2026 sportsmarathi.in क्रिकेट 0

What is DRS in Marathi

Table of Contents

DRS म्हणजे काय? क्रिकेटमधील Decision Review System कसा काम करतो, Umpire’s Call, LBW, Hawk-Eye, UltraEdge आणि नियमांची संपूर्ण माहिती मराठीत वाचा. | What is DRS in Marathi

What is DRS in Marathi

मराठी वाचकांसाठी आम्ही WhatsApp आणि Telegram ग्रुप तयार केला आहे. तुम्हाला त्यामध्ये नविन गोष्टी वाचायला मिळतील. त्यामुळे नक्की तुम्ही ग्रुप joint करा.
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now

What is DRS in Marathi | क्रिकेट सामना पाहताना तुम्ही अनेकदा “Player ने DRS घेतला”, “Third Umpire कडे decision गेला” किंवा “Umpire’s Call” असे शब्द ऐकले असतील. पण नेमकं DRS म्हणजे काय?, ते का वापरलं जातं? आणि DRS मुळे निर्णय कसा बदलतो? हे अनेक नवख्या प्रेक्षकांना स्पष्ट माहिती नसते.

DRS (Decision Review System) ही क्रिकेटमधील आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित प्रणाली आहे, जी अंपायरच्या निर्णयाची तपासणी आणि पुनरावलोकन (Review) करण्यासाठी वापरली जाते. LBW, caught behind, edge, ball tracking यांसारख्या महत्त्वाच्या निर्णयांमध्ये DRS चा मोठा रोल असतो.

या ब्लॉगमध्ये आपण DRS म्हणजे काय, DRS कसं काम करतं, Hawk-Eye, UltraEdge, Ball Tracking म्हणजे काय, Umpire’s Call काय असतं, आणि ODI, T20, Test मध्ये DRS नियम हे सगळं सोप्या मराठी भाषेत आणि उदाहरणांसह समजून घेणार आहोत.
👉 हा लेख खास beginner + cricket fans साठी तयार केला आहे.

DRS म्हणजे काय? | What is DRS in Marathi?

DRS (Decision Review System) ही क्रिकेटमधील एक आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित प्रणाली आहे. मैदानावरील अंपायरचा निर्णय संशयास्पद किंवा चुकीचा वाटल्यास, फलंदाज किंवा गोलंदाज Review घेऊ शकतो.

Review घेतल्यानंतर थर्ड अंपायर विविध तंत्रज्ञानाच्या मदतीने (उदा. Hawk-Eye, UltraEdge, Ball Tracking) त्या निर्णयाची पुन्हा तपासणी करतो आणि अंतिम निर्णय देतो.

👉 थोडक्यात सांगायचं तर,
DRS = Umpire Decision + Technology Review

DRS कधी वापरता येतो?

  • LBW decision साठी

  • Caught behind (edge लागला का नाही?)

  • Clean catch किंवा bump ball

  • Line, no-ball सारखे महत्त्वाचे निर्णय

DRS प्रणाली क्रिकेटमध्ये का आणली गेली? | Why was the DRS system introduced in cricket in Marathi?

क्रिकेटमध्ये अंपायरकडून होणारे मानवी चुका (human errors) कमी करण्यासाठी आणि खेळ अधिक न्याय्य (fair) बनवण्यासाठी DRS प्रणाली सुरू करण्यात आली.

DRS आणण्यामागची मुख्य कारणे

1️⃣ चुकीचे निर्णय कमी करण्यासाठी
क्रिकेटमध्ये काही निर्णय सेकंदांच्या आत घ्यावे लागतात. वेगवान चेंडू, close calls आणि edges मुळे कधी कधी अंपायरकडून चूक होऊ शकते. DRS मुळे अशा चुकीच्या निर्णयांची तपासणी करता येते.

2️⃣ Fair Play राखण्यासाठी
DRS मुळे दोन्ही संघांना समान संधी मिळते. जर एखाद्या संघाला वाटलं की निर्णय चुकीचा आहे, तर ते review घेऊन न्याय मागू शकतात.

3️⃣ Technology चा योग्य वापर करण्यासाठी
Hawk-Eye, UltraEdge, Ball Tracking यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून निर्णय अधिक अचूक आणि पारदर्शक बनवण्याचा DRS चा उद्देश आहे.

👉 थोडक्यात सांगायचं तर,
DRS = Accuracy + Fairness + Transparency

DRS प्रणाली क्रिकेटमध्ये का आणली गेली?

क्रिकेटमध्ये अंपायरकडून होणारे मानवी चुका (human errors) कमी करण्यासाठी आणि खेळ अधिक न्याय्य (fair) बनवण्यासाठी DRS प्रणाली सुरू करण्यात आली.

मराठी वाचकांसाठी आम्ही WhatsApp आणि Telegram ग्रुप तयार केला आहे. तुम्हाला त्यामध्ये नविन गोष्टी वाचायला मिळतील. त्यामुळे नक्की तुम्ही ग्रुप joint करा.
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now

DRS आणण्यामागची मुख्य कारणे

1️⃣ चुकीचे निर्णय कमी करण्यासाठी
क्रिकेटमध्ये काही निर्णय सेकंदांच्या आत घ्यावे लागतात. वेगवान चेंडू, close calls आणि edges मुळे कधी कधी अंपायरकडून चूक होऊ शकते. DRS मुळे अशा चुकीच्या निर्णयांची तपासणी करता येते.

2️⃣ Fair Play राखण्यासाठी
DRS मुळे दोन्ही संघांना समान संधी मिळते. जर एखाद्या संघाला वाटलं की निर्णय चुकीचा आहे, तर ते review घेऊन न्याय मागू शकतात.

3️⃣ Technology चा योग्य वापर करण्यासाठी
Hawk-Eye, UltraEdge, Ball Tracking यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून निर्णय अधिक अचूक आणि पारदर्शक बनवण्याचा DRS चा उद्देश आहे.

आणखी माहिती वाचा :

DRS कसा काम करतो? | How does DRS work in Marathi?

DRS (Decision Review System) ही प्रक्रिया ठराविक पायऱ्यांनुसार (step-by-step) चालते. मैदानावरील अंपायरचा निर्णय संशयास्पद वाटल्यास खेळाडू Review घेऊन तो निर्णय तपासू शकतो.

Review घेण्याची प्रक्रिया

1️⃣ Player अंपायरच्या निर्णयावर असहमती दाखवतो
जर फलंदाज किंवा गोलंदाजाला वाटलं की अंपायरचा निर्णय चुकीचा आहे, तर तो कॅप्टनला review घेण्याचा इशारा करतो.

2️⃣ Captain review साठी signal देतो
संघाचा कर्णधार “T” आकाराचा signal देऊन DRS review मागतो.
👉 हा signal दिल्यानंतर decision थर्ड अंपायरकडे जातो.

3️⃣ Third Umpire technology वापरून तपासतो
थर्ड अंपायर खालील तंत्रज्ञानाचा वापर करून निर्णय तपासतो:

  • UltraEdge / Snickometer → bat ला edge लागला का?

  • Ball Tracking (Hawk-Eye) → LBW मध्ये ball कुठे pitch झाला, impact कुठे झाला आणि wicketला लागणार का

  • Slow Motion Replay → catch clean आहे का, no-ball आहे का

यानंतर थर्ड अंपायर final decision देतो.

DRS मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या Technology | Technology used in DRS in Marathi

DRS प्रणालीत अंपायरचा निर्णय अधिक अचूक बनवण्यासाठी वेगवेगळ्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. प्रत्येक technology चा उपयोग वेगळ्या प्रकारच्या decision साठी होतो.

Hawk-Eye म्हणजे काय?

Hawk-Eye Technology चेंडूचा प्रवास (trajectory) दाखवते.

  • चेंडू विकेटला लागणार होता का नाही हे स्पष्टपणे दाखवते

  • विशेषतः LBW निर्णयात Hawk-Eye खूप महत्त्वाची भूमिका बजावते

  • 3D graphics च्या मदतीने ball path समजतो

👉 म्हणूनच Hawk-Eye ला DRS चा backbone मानलं जातं.

UltraEdge / Snickometer म्हणजे काय?

UltraEdge (Snickometer) हे bat आणि ball मधील अतिशय हलका contact देखील पकडू शकतं.

  • Bat ला edge लागला का नाही हे तपासण्यासाठी वापरलं जातं

  • Sound waves आणि visuals दोन्हीचा वापर होतो

  • Caught behind निर्णयात खूप उपयोगी

Ball Tracking म्हणजे काय?

Ball Tracking Technology विशेषतः LBW decision साठी वापरली जाते.

  • Ball कुठे pitch झाला

  • पायाला कुठे impact झाला

  • पुढे जाऊन wicketला लागणार होता का

👉 या तिन्ही गोष्टी clear करून Ball Tracking अंतिम निर्णयात मदत करते.

Umpire’s Call म्हणजे काय? | What is an Umpire’s Call in Marathi?

Umpire’s Call हा DRS मधील एक महत्त्वाचा नियम आहे.
जर तंत्रज्ञानातून (Ball Tracking / Hawk-Eye) पूर्णपणे स्पष्ट निर्णय मिळत नसेल म्हणजेच decision borderline असेल, तर मैदानावरील अंपायरचा निर्णय कायम ठेवला जातो.

सोप्या शब्दात सांगायचं तर,
👉 Technology ने 100% certainty दिली नाही, तर on-field umpire चा call final मानला जातो.

Umpire’s Call कधी लागू होतो?

  • Ball Tracking मध्ये चेंडू थोडक्यात stumps ला लागतो किंवा miss होतो

  • Impact किंवा wicket hitting marginal असतो

  • Decision 50–50 प्रकारचा असतो

Umpire’s Call का ठेवला जातो?

  • अंपायरच्या निर्णयाला respect देण्यासाठी

  • Technology च्या मर्यादा लक्षात घेण्यासाठी

  • खेळात balance आणि fairness राखण्यासाठी

LBW मध्ये DRS कसा वापरला जातो? | How is DRS used in LBW in Marathi?

LBW (Leg Before Wicket) decision तपासताना DRS मध्ये तीन अत्यंत महत्त्वाच्या गोष्टी पाहिल्या जातात. या तिन्ही अटी पूर्ण झाल्या, तरच LBW Out दिला जातो.

1️⃣ Pitching Line

  • चेंडू कुठे pitch झाला हे तपासलं जातं

  • Ball off stump किंवा middle stump च्या लाईनमध्ये pitch झाला असेल, तर LBW शक्य आहे

  • जर ball leg stump च्या बाहेर pitch झाला, तर LBW Out दिला जात नाही

2️⃣ Impact Line

  • चेंडू फलंदाजाच्या पायाला कुठल्या लाईनमध्ये लागला हे पाहिलं जातं

  • Impact stumps च्या लाईनमध्ये असणे गरजेचे असते

  • Impact बाहेर असेल, तर LBW Not Out होतो

3️⃣ Wicket Hitting

  • Ball Tracking वापरून तपासलं जातं की चेंडू पुढे जाऊन wicketला लागणार होता का

  • जर चेंडू stumps miss करत असेल, तर LBW दिला जात नाही

किती Reviews मिळतात? | How many reviews do you get in Marathi?

DRS मध्ये प्रत्येक संघाला मर्यादित Reviews दिले जातात. त्यामुळे Review कधी आणि कसा वापरायचा हे खूप महत्त्वाचं असतं.

Format-wise DRS Reviews

🏏 Test Match

  • प्रत्येक संघाला प्रत्येक innings मध्ये 2 Reviews मिळतात

  • म्हणजे पूर्ण Test सामन्यात एकूण 4 Reviews (2 innings × 2)

🏏 ODI Match

  • प्रत्येक संघाला 2 Reviews मिळतात

  • 50 overs च्या innings साठी हे Reviews वापरता येतात

🏏 T20 Match

  • प्रत्येक संघाला फक्त 1 Review मिळतो

  • त्यामुळे T20 मध्ये DRS वापरताना जास्त सावधगिरी लागते

⚠️ महत्त्वाची गोष्ट

  • जर decision Umpire’s Call ठरला, तर बहुतेक वेळा Review count होतो (format/playing conditions वर अवलंबून)

  • Decision बदलला नाही आणि Umpire’s Call नसेल, तर Review waste होतो

आणखी माहिती वाचा :

DRS कधी वापरता येत नाही? | When can DRS not be used in Marathi?

DRS सर्व निर्णयांसाठी वापरता येत नाही. काही निर्णय असे आहेत, ज्यामध्ये Review घेण्याची परवानगी नसते. हे नियम समजून घेणं नवख्या प्रेक्षकांसाठी खूप महत्त्वाचं आहे.

❌ DRS वापरता येत नाही अशा परिस्थिती

1️⃣ No-ball decision (Front Foot No-ball)
Front foot no-ball चा decision हा on-field umpire देतो.
👉 यासाठी खेळाडू DRS review घेऊ शकत नाहीत.

2️⃣ Wide Ball
Wide ball दिला आहे की नाही, हा judgement call असतो.
👉 त्यामुळे Wide ball साठी DRS वापरता येत नाही.

3️⃣ Overthrows
Overthrows किती झाले, किंवा boundary count करायची का नाही —
👉 यासाठीही DRS लागू होत नाही.

⚠️ लक्षात ठेवा

DRS मुख्यतः wicket-related decisions साठी वापरला जातो, जसे की:

  • LBW

  • Caught behind

  • Clean catch

  • Hit wicket

DRS चे फायदे आणि तोटे | Advantages and disadvantages of DRS in Marathi

DRS (Decision Review System) मुळे क्रिकेट अधिक न्याय्य आणि अचूक झालं आहे. पण जसं फायदे आहेत, तसंच काही तोटेही आहेत. चला दोन्ही बाजू समजून घेऊया 👇

✅ फायदे

1️⃣ Wrong decisions कमी होतात
Technology मुळे चुकीचे निर्णय दुरुस्त होतात. त्यामुळे सामन्याचा निकाल अंपायरच्या चुकांवर अवलंबून राहत नाही.

2️⃣ Player confidence वाढतो
खेळाडूंना वाटतं की चुकीचा निर्णय लागल्यास त्यांच्याकडे Review घेण्याचा पर्याय आहे. त्यामुळे मैदानावर आत्मविश्वास वाढतो.

3️⃣ Fair play राखली जाते
DRS मुळे दोन्ही संघांना समान संधी मिळते आणि खेळ अधिक transparent बनतो.

❌ तोटे

1️⃣ Umpire’s Call मुळे गोंधळ
Borderline decisions मध्ये Umpire’s Call लागू झाल्यामुळे चाहत्यांना अनेकदा confusing वाटतं की decision बदलला का नाही.

2️⃣ Time consumption
DRS review मुळे सामना थोडा slow होतो, विशेषतः Test क्रिकेटमध्ये.

FAQ Section – DRS (Decision Review System)

खाली दिलेले प्रश्न DRS बद्दल Google वर सर्वाधिक शोधले जाणारे आहेत. हे FAQ section तुमच्या ब्लॉगसाठी SEO + User Engagement दोन्ही वाढवेल 👇

❓ DRS म्हणजे काय?

DRS म्हणजे Decision Review System. मैदानावरील अंपायरचा निर्णय संशयास्पद वाटल्यास, फलंदाज किंवा गोलंदाज Review घेऊ शकतो.

❓ DRS कोणत्या formats मध्ये वापरला जातो?

DRS सध्या Test, ODI आणि T20 या तिन्ही formats मध्ये वापरला जातो (playing conditions नुसार).

❓ DRS मध्ये कोणते technology वापरले जातात?

DRS मध्ये मुख्यतः:

  • Hawk-Eye (Ball Tracking)

  • UltraEdge / Snickometer

  • Slow Motion Replays
    वापरले जातात.

❓ LBW decision साठी DRS कसा वापरला जातो?

LBW मध्ये DRS तीन गोष्टी तपासतो:
Pitching Line → Impact Line → Wicket Hitting
या तिन्ही अटी पूर्ण झाल्या तर LBW Out दिला जातो.

❓ Umpire’s Call म्हणजे काय?

जर technology मध्ये decision borderline (50–50) असेल, तर मैदानावरील अंपायरचा निर्णय कायम ठेवला जातो. यालाच Umpire’s Call म्हणतात.

❓ प्रत्येक संघाला किती Reviews मिळतात?

  • Test Match → 2 Reviews प्रति innings

  • ODI → 2 Reviews

  • T20 → 1 Review

❓ DRS कधी वापरता येत नाही?

DRS वापरता येत नाही:

  • Front foot no-ball

  • Wide ball

  • Overthrows

❓ DRS मुळे अंपायरची भूमिका कमी झाली आहे का?

नाही ❌
DRS असूनही final authority अंपायरकडेच असते. Technology ही फक्त निर्णयात मदत करते.

मराठी वाचकांसाठी आम्ही WhatsApp आणि Telegram ग्रुप तयार केला आहे. तुम्हाला त्यामध्ये नविन गोष्टी वाचायला मिळतील. त्यामुळे नक्की तुम्ही ग्रुप joint करा.
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*